Axşamüstü ayaqqabının darlaşması, corabın izinin dərində qalması — bu şikayətlə gələnlərin çoxu bunu yorğunluğa yazır. Bəzən doğrudan da elədir. Bəzən isə ürəyin ilk siqnalıdır.

Fərqi ayırd edən bir neçə əlamət var.

Ürək mənşəli şişkinliyin xarakteri

Simmetrikdir. Hər iki ayaqda, təxminən eyni dərəcədə. Yalnız bir ayaqda olan şişkinlik adətən başqa səbəbdəndir və ayrıca qiymətləndirmə tələb edir.

Cazibə qüvvəsinə tabedir. Gün ərzində ayaqüstü olan adamda topuqdan başlayır, axşama doğru artır, gecə uzananda azalır. Yataq rejimində olan xəstələrdə isə bel nahiyəsində toplanır.

Basdıqda çuxur qalır. Barmaqla bir neçə saniyə basıb buraxdıqda dəridə çökək iz qalırsa, bu, maye toplanmasının əlamətidir.

Tək gəlmir. Ən vacib məqam budur. Ürək mənşəli şişkinlik demək olar ki, həmişə başqa əlamətlərlə birlikdə olur:

  • Fiziki yükdə artan təngnəfəslik — əvvəllər rahat qalxdığınız pilləkəndə indi dayanmaq ehtiyacı
  • Gecə yataqda düz uzana bilməmək, balışı qaldırmaq ehtiyacı
  • Gecə qəflətən nəfəs çatmazlığı ilə oyanmaq
  • Bir neçə gün ərzində sürətli çəki artımı — həftədə 2 kq və daha çox
  • Ümumi yorğunluq, iştahsızlıq, qarında dolğunluq hissi

Şişkinliklə birlikdə bu əlamətlərdən biri və ya bir neçəsi varsa, müayinə gecikdirilməməlidir.

Ürəkdən olmayan səbəblər

Venoz çatışmazlıq. Ən çox rast gəlinən səbəb. Uzun müddət ayaqüstü işləyənlərdə, varikoz venaları olanlarda. Axşama doğru artır, ayağı qaldırdıqda azalır.

Dərmanların yan təsiri. Bəzi təzyiq dərmanları, ağrıkəsicilər və hormonal preparatlar ayaqda şişkinlik yarada bilər. Şişkinlik yeni dərmandan sonra başlayıbsa, bunu mütləq həkimə deyin — amma dərmanı özbaşına kəsməyin.

Böyrək və qaraciyər problemləri. Bu hallarda şişkinlik çox vaxt üzdə, göz ətrafında da olur, ya da qarında maye toplanması ilə birlikdə gedir.

Qalxanabənzər vəzin az işləməsi. Bu tip şişkinlikdə basdıqda çuxur adətən qalmır.

Bir ayaqda kəskin şişkinlik — xüsusən ağrı, qızartı və istilik ilə birlikdə — dərin venaların trombozunu düşündürür və təcili müayinə tələb edir.

Nə vaxt təcili müraciət

103-ə zəng edin, əgər şişkinliklə birlikdə:

  • Dincələn zaman güclü təngnəfəslik yaranıbsa
  • Gecə nəfəs çatmazlığı ilə oyanırsınızsa
  • Sinədə ağrı və ya sıxılma varsa
  • Dodaqlarda göyərmə görünürsə

Həkim nəyə baxır

Şikayətin tarixçəsi — nə vaxt başlayıb, gün ərzində necə dəyişir, hansı dərmanlar qəbul olunur. Fiziki müayinə — şişkinliyin yayılması, ürək və ağciyərin dinlənməsi, boyun venalarının qiymətləndirilməsi. Exokardioqrafiya — ürəyin atım funksiyasını göstərən əsas müayinə. Böyrək, qaraciyər və qalxanabənzər vəzi göstəriciləri.

Evdə nə etmək olar

Diaqnoz qoyulana qədər faydalı olan sadə şeylər: gündəlik çəkinizi eyni saatda, eyni şəraitdə ölçüb yazın — bu qeyd həkim üçün çox dəyərlidir. Ayaqları dincələrkən ürək səviyyəsindən yuxarı qaldırın. Duzu azaldın. Uzun müddət hərəkətsiz oturmayın.

Sidikqovucu dərmanı özbaşına başlamayın. Bu, səbəbi gizlədə bilər və başqa problemlər yarada bilər.

Tez-tez verilən suallar

Bu yazı ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, fərdi diaqnozu və təyin olunmuş müalicəni əvəz etmir. Burada oxuduqlarınıza əsaslanaraq dərmanınızı dayandırmayın və ya dozasını dəyişməyin.

Qəbul və əlaqə