Bu sual qəbulda ən çox verilən suallardandır. Çox vaxt xəstə dərmanı artıq kəsib gəlir — kəsdiyini isə sonda deyir.

Gəlin bunu ayrı-ayrı hissələrə bölək.

Qaraciyər fermentləri həqiqətən qalxa bilər

Bəli, statin qəbulu zamanı qan analizində qaraciyər fermentləri (ALT, AST) bir qədər yüksələ bilər. Bu, məlum və gözlənilən bir haldır.

Amma iki şeyi qarışdırmamaq lazımdır: fermentin bir qədər yüksəlməsi və qaraciyər zədələnməsi eyni şey deyil. Birincisi nisbətən tez-tez rast gəlinir və çox vaxt öz-özünə normallaşır. İkincisi — statinlərə bağlı ciddi qaraciyər zədələnməsi — çox nadirdir.

Ona görə də statin başlanarkən qaraciyər göstəriciləri yoxlanılır və sonra nəzarətdə saxlanılır. Göstərici qalxsa, hər zaman dərmanın kəsilməsi demək deyil — çox vaxt dozanın və ya preparatın dəyişdirilməsi kifayət edir.

Bəs əzələ ağrısı?

Bu, praktikada qaraciyərdən daha çox rast gəlinən şikayətdir. Xəstə əzələlərində ağrı, gərginlik, güçsüzlük hiss edir.

Burada da nüans var: əzələ ağrısının hər halı statindən deyil. Yaş, fiziki yük, D vitamini çatışmazlığı, qalxanabənzər vəzi problemləri və başqa dərmanlar da eyni şikayəti verə bilər.

Doğru yanaşma dərmanı kəsib susmaq deyil — həkimə demək. Preparatın dəyişdirilməsi, dozanın azaldılması və ya qəbul rejiminin düzəldilməsi çox vaxt problemi həll edir.

Ciddi əzələ zədələnməsi (güclü ağrı, ciddi güçsüzlük, sidiyin tünd rəngə çalması) nadir haldır, amma təcili müraciət tələb edir.

“Xolesterinim düşdü, deməli dərmanı kəsə bilərəm”

Ən çox yayılmış və ən bahalı səhv budur.

Statinlər xolesterini “sağaltmır”, onu idarə edir. Dərman kəsiləndə göstərici çox vaxt bir neçə həftə ərzində əvvəlki səviyyəyə qayıdır.

Analizin yaxşı olması dərmanın işlədiyini göstərir — lazımsız olduğunu yox. Bu, təzyiq dərmanı ilə eyni məntiqdir: təzyiq normaldırsa, deməli dərman öz işini görür.

Statin hər kəsə lazımdırmı?

Xeyr. Və bu, mətnin ən vacib hissəsidir.

Statin qərarı təkcə xolesterin rəqəminə görə verilmir. Ümumi ürək-damar riski hesablanır: yaş, cins, təzyiq, siqaret, şəkərli diabet, ailə anamnezi, əvvəlki hadisələr.

İnfarkt keçirmiş və ya stent qoyulmuş adamla heç bir risk faktoru olmayan adamın hədəfi tamamilə fərqlidir. Birincidə LDL hədəfi aşağı olur və dərman demək olar ki, həmişə lazımdır. İkincidə isə əvvəlcə həyat tərzi dəyişikliyi ilə başlamaq mümkündür.

Yəni sual “xolesterinim yüksəkdir, statin içim?” deyil — sual “mənim ümumi riskim nədir?”dir.

Onda nə etməli

Xolesterin dərmanı qəbul edirsinizsə: analizləri həkimin dediyi cədvəllə verin, şikayət yarananda dərmanı kəsmək əvəzinə həkimə deyin, özbaşına dozanı dəyişməyin.

Dərman təyin olunmayıbsa, amma xolesteriniz yüksəkdirsə: ümumi riskin hesablanması üçün kardioloqa müraciət edin. Bəzi hallarda dərman lazım olmur; bəzi hallarda isə gecikdirmək baha başa gəlir.

Tez-tez verilən suallar

Bu yazı ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, fərdi diaqnozu və təyin olunmuş müalicəni əvəz etmir. Burada oxuduqlarınıza əsaslanaraq dərmanınızı dayandırmayın və ya dozasını dəyişməyin.

Qəbul və əlaqə